Vocht

Mensen zelf produceren ook vocht, net als bij het koken en douchen het geval is. Dit vocht moet afgevoerd worden en dat hoort weer te gebeuren door middel van ventilatie. Bezuinigen op ventilatie is dom. De omgeving wordt daardoor ongezond (schimmels, rot, veel CO2). Het is beter om een mechanische ventilatie of een WTW (warmte terugwin installatie) te hebben dan kieren, omdat met mechanische ventilatie je precies kan bepalen waar er geventileerd wordt. Je kunt je afvragen of een mechanische ventilatie duur is voor wat betreft energieverbruik. Als een ventilator gemiddeld 10 W verbruikt dan praten we over ongeveer € 20 per jaar. Het verlies dat ontstaat doordat warme lucht wordt afgevoerd moet dan wel meegerekend worden. Dit ligt gemiddeld in de buurt van 400 W in de winterperiode en is afhankelijk van de buitentemperatuur. Voor de ventilatie wordt in ons geval gedeeltelijk de lucht uit de berging gebruikt. De verlieswarmte van de installatie (warmtepomp) wordt op deze manier toch nog nuttig gebruikt en effectief komt het erop neer dat de ventilatie ongeveer € 50 per jaar kost.

Voor “de aardigheid” kunnen we nu ook even uitrekenen hoeveel energie het kost om een liter water te verdampen. De verdampingswarmte van water is 2260 kJ/ kg en komt overeen met 2260 kJ/ l. Eén kWh = 3600 kJ, dus om 1 l water te verdampen heb je 2260/ 3600 = 0,628 kWh nodig. Als we nu gaan douchen en er blijft 1 l water achter in de vorm van druppeltjes aan de muur, dan kost dat 0,628 kWh. Doen we dit elke dag in het jaar dan heeft dat 229 kWh gekost om het te verdampen, maar nog veel meer lucht is er nodig geweest om die dan weer weg te halen. Een héééééél goede reden om een badkamer te drogen met een wisser o.i.d. Ik probeer hiermee aan te geven dat het heel praktisch is om een vochtsensor in een badkamer te plaatsen die meet hoe vochtig het is en automatisch de ventilatie tijdelijk hoger zet om meer te ventileren. Dit noemen we vocht gestuurde ventilatie.

 

Hierboven heb ik beschreven dat vocht afgevoerd moet worden. Zeker in een badkamer is dat belangrijk. Er zijn echter ook condities waar mensen zich meer of minder behaaglijk voelen.

Een korte introductie:

Bij luchtvochtigheid hebben we te maken met behaaglijkheid, condens en dauwpunt. Warme lucht kan meer water bevatten dan droge lucht. Men voelt zich, afhankelijk van hoe actief men is, behaaglijk bij een temperatuur van 21˚C tot ca. 28˚C bij een luchtvochtigheid van 30 % tot 60 %.

Dit is in onderstaande toestandsdiagram af te lezen in het dik omrande gebied. Ook is hier af te lezen hoeveel gram water er in 1 kg lucht opgelost kan zitten. Voor het gemak kan je zeggen dat 1 m3 lucht ongeveer 1,29 kg weegt.

Uit Wikipedia:

  Gerelateerde afbeelding

Het is soms een hele kunst om lucht droger te maken. Meestal is het een kwestie van lucht vervangen door droge lucht of door lucht te laten condenseren door deze af te laten koelen. Het condensaat wordt afgevoerd en vervolgens de lucht weer opgewarmd. Een passieve manier heeft natuurlijk de voorkeur, dat kost geen extra energie. Door met drogere lucht te ventileren kan je veel energie besparen. Nog belangrijker is het om weinig of geen vocht in het huis te laten vrijkomen. De beste manier is altijd om daar te corrigeren waar de verstoring ontstaat. Denk daarbij dan bijvoorbeeld aan het douchen. Dan is het zaak om meteen de doucheruimte droog te maken door de vochtige lucht steeds weg te halen en te vervangen door droge lucht net zolang de ruimte droog is. Maar ook het drogen van wasgoed in huis levert veel vocht. En tenslotte is het koken een bron van vocht. Bij het verbranden van fossiele brandstoffen zoals aardgas (zuiver methaan 1,872 l/ m3  , Gronings aardgas, laag calorisch ca 14% minder) of het verbranden van hout komt vocht vrij en bij het bereiden van het eten idem dito: een goede reden om de afzuigkap aan te zetten. In de winter, als het buiten koud is, is de lucht heel droog. Dan is het meest efficiënt om te ventileren om vocht kwijt te raken. Als de lucht te droog is, en dat komt in Nederland niet vaak voor, dan is het eenvoudig om vocht toe te voegen door bijvoorbeeld water te verdampen.

Maar ook mensen produceren vocht door transpireren en ademen. Denk hierbij aan tot zelfs 1 à 2 liter per persoon per dag, vooral bij inspanning en warm weer. Ook hier kunnen we een soortgelijk sommetje maken. Stel we vinden bij 18˚C een verhoging van de relatieve vochtigheid van 40 % naar 60 % acceptabel, dan kan er per kg lucht 7,7 gram in plaats van 5,11 gram vocht in zitten. Ruwweg weegt een m3 lucht 1,29 kg. Als een mens gemiddeld 0,75 liter water produceert per dag, dan is dat 30 gram per uur (worst case). Deze 30 gram kunnen we kwijt in 12 m3 lucht. Opgemerkt moet worden dat muren, en zeker ook matrassen en beddengoed, vocht kunnen bufferen, dus opnemen en afgeven. Als een ruimte voor de helft van de tijd gebruikt wordt, dan zou met de helft van de ventilatie in de ruimte volstaan kunnen worden. Linksom of rechtsom, het huis als geheel moet geventileerd worden met minimaal 12 m3 per uur per persoon. Dit is niet volgens de normen maar een berekening puur en alleen op basis van de waterproductie van één persoon. In de winter bij -15˚C kost dit aan verwarming 100 W per persoon. ’s Zomers is het een kwestie van het raam opengooien of gewoon opendoen ?.